Door de EMA verplichte registerstudie in drie Scandinavische landen vindt geen verhoogd risico op pancreaskanker bij semaglutide

Op 29 september 2026 zijn op de jaarlijkse bijeenkomst van de European Association for the Study of Diabetes (EASD) in Milaan de resultaten gepresenteerd van een registerstudie naar pancreaskanker bij semaglutidegebruikers. Het onderzoek is geen vrijwillig initiatief van de fabrikant: het is bij de oorspronkelijke Europese registratie van semaglutide door de toezichthouder als voorwaarde opgelegd. In de HMA-EMA-catalogus van real-world-onderzoek staat de studie geregistreerd als NN9535-4447, met de status "required" binnen categorie 3 van het Europese risicomanagementplan — een verplichte post-authorisation safety study (PASS). De presentatie is vooruitlopend op een volledige publicatie in een medisch tijdschrift; een peer-reviewed artikel is nog niet beschikbaar.

De aanleiding is een oude zorg rond de hele klasse. Omdat GLP-1-receptoragonisten op de pancreas aangrijpen en pancreatitis een bekende, in de bijsluiter opgenomen bijwerking is, bestaat al sinds de eerste middelen de vraag of langdurig gebruik ook het risico op pancreaskanker verhoogt. Dierstudies en losse casusmeldingen hielden die vraag open, maar gaven geen antwoord. Voor een zeldzame kanker met een lange aanlooptijd is daar een grote populatie en lange follow-up voor nodig, en precies dat is wat de Scandinavische landen met hun landelijke registers kunnen leveren.

Onderzoekers onder leiding van Anton Pottegård van de Universiteit van Zuid-Denemarken in Odense koppelden voor de periode 2018 tot en met 2023 de nationale voorschrijf-, kanker- en patiëntenregisters van Denemarken, Zweden en Noorwegen. Het gaat om een zogeheten active comparator, new user-opzet: 97.464 mensen met diabetes type 2 die nieuw met semaglutide begonnen, werden via propensity score matching vergeleken met mensen die nieuw startten met een niet-incretine bloedglucoseverlager — sulfonylureumderivaten, SGLT2-remmers of insuline. Om te voorkomen dat kanker die al aanwezig was ten onrechte aan het middel wordt toegeschreven, werd het eerste jaar na de start buiten de analyse gelaten. De twee groepen samen leverden ruim 300.000 persoonsjaren follow-up op.

De gepoolde hazard ratio voor pancreaskanker kwam uit op 0,91, met een 95 procent-betrouwbaarheidsinterval van 0,71 tot 1,16. Dat interval omvat 1,0, wat betekent dat er geen statistisch significant verschil is gevonden: de uitkomst wijst niet op een verhoogd risico, en evenmin op een beschermend effect. Per land liepen de cijfers op vergelijkbare wijze uiteen — Denemarken 1,00 (0,66-1,51), Zweden 0,82 (0,56-1,22) en Noorwegen 0,91 (0,55-1,51) — zonder dat een van de landen uit de toon viel. De studie werd gefinancierd door Novo Nordisk, de fabrikant van semaglutide, wat bij de weging van de uitkomst hoort te worden meegenomen; de opzet en registratie via de EMA-catalogus beperken tegelijk de ruimte voor selectieve rapportage.

De belangrijkste beperking noemen de onderzoekers zelf: de gemiddelde follow-up na het uitgesloten eerste jaar bedroeg 1,40 tot 1,85 jaar. Pancreaskanker ontwikkelt zich doorgaans over een veel langere periode. Deze studie kan daarmee een sterk kortetermijneffect uitsluiten, maar niet een risico dat pas na vijf, tien of meer jaren gebruik zichtbaar wordt. Daarnaast gaat het om mensen met diabetes type 2, niet om de groep die semaglutide zonder diabetes voor gewichtsbehandeling gebruikt, en om injecteerbare semaglutide in de periode tot 2023 — de orale vormen en de hogere doseringen vallen erbuiten. Observationeel onderzoek blijft bovendien gevoelig voor verschillen tussen de groepen die niet in de registers zijn vastgelegd.

Voor Nederlandse patiënten verandert deze presentatie niets aan beschikbaarheid, prijs of vergoeding. Pancreaskanker staat niet als bijwerking in de bijsluiter van Ozempic of Wegovy; pancreatitis wel, en die blijft onveranderd een reden om bij aanhoudende ernstige buikpijn contact op te nemen met de arts. De vergoedingslijn blijft eveneens gelijk: Wegovy wordt in principe niet vergoed uit de basisverzekering, en alleen via een strikte uitzonderingsroute — een BMI van 35 of hoger mét een gewichtsgerelateerde aandoening én een afgeronde tweejarige gecombineerde leefstijlinterventie zonder voldoende resultaat — is vergoeding met machtiging mogelijk. Ozempic en Mounjaro worden wél vergoed bij diabetes type 2, niet voor afvallen. Wat dit onderzoek wel toevoegt, is een stuk geruststelling op de korte termijn bij een vraag die lang open stond. Dit artikel bevat geen behandeladvies; vragen over starten, doorgaan of stoppen horen bij de behandelend arts of apotheker. Bijwerkingen zijn in Nederland te melden bij Lareb.