Britse toezichthouder telt ruim 158.000 bijwerkingenmeldingen bij GLP-1-middelen — wat die cijfers wel en niet zeggen

De Britse geneesmiddelenautoriteit MHRA heeft via haar Yellow Card-systeem inmiddels ruim 158.000 meldingen van vermoede bijwerkingen ontvangen bij drie veelgebruikte GLP-1-middelen: tirzepatide (Mounjaro), semaglutide (Ozempic, Wegovy, Rybelsus) en liraglutide (Victoza, Saxenda). Die cijfers werden op 10 en 12 augustus 2026 door verschillende vakmedia uit de openbare Yellow Card-database gelicht. Tirzepatide is met afstand het middel met het grootste aantal meldingen, gevolgd door semaglutide en daarna liraglutide.

De meldingen met fatale afloop zijn het meest aangehaald en tegelijk het makkelijkst verkeerd te lezen. Volgens de Yellow Card-data gaat het om 98 meldingen bij tirzepatide, 37 bij semaglutide en 18 bij liraglutide: samen 153. Tel je de oudere GLP-1-middelen mee die nauwelijks voor afvallen worden gebruikt — exenatide (28), dulaglutide (3) en lixisenatide (2) — dan komt het totaal op 186. Ter vergelijking: in februari 2025 rapporteerde The BMJ op basis van dezelfde bron nog 82 sterfgevallen tot en met 31 januari. De stijging loopt in de pas met de sterk toegenomen blootstelling: onderzoekers van University College London schatten dat 1,6 miljoen mensen in Engeland, Schotland en Wales in 2024 en begin 2025 Wegovy of Mounjaro gebruikten om af te vallen.

Wat een Yellow Card-melding wél en niet is, is hier bepalend. Het systeem verzamelt vermoedens: patiënten, naasten, zorgverleners en fabrikanten melden een gebeurtenis waarvan zij denken dat die met een medicijn te maken kan hebben. De MHRA gebruikt dat om signalen op te sporen die nader onderzoek verdienen. Een melding bewijst niet dat het middel de oorzaak was — de werkelijke oorzaak kan een andere ziekte, een ander medicijn of toeval zijn. De MHRA zelf houdt vast aan het standpunt dat de voordelen van deze middelen bij gebruik volgens de geregistreerde indicatie opwegen tegen de risico's. Novo Nordisk en Eli Lilly wijzen er in reacties op dat de middelen alleen op recept en onder begeleiding van een zorgverlener gebruikt horen te worden.

Inhoudelijk bevestigen de cijfers het bekende bijwerkingenprofiel. Maag-darmklachten domineren: ruim 63.000 meldingen bij tirzepatide, bijna 28.000 bij semaglutide en 1.095 bij liraglutide. Daarnaast zijn er ruim 10.000 meldingen over zenuwstelselaandoeningen bij tirzepatide en bijna 5.000 bij semaglutide, en respectievelijk ruim 2.200, ruim 1.300 en 138 meldingen over psychische klachten. Voor acute alvleesklierontsteking registreerde de MHRA tussen 2007 en oktober 2025 in totaal 1.296 meldingen over deze geneesmiddelklassen, waarvan 19 met fatale afloop. Afgezet tegen het aantal gebruikers blijven ernstige voorvallen zeldzaam.

Voor Nederlandse gebruikers is de directe betekenis beperkt maar niet nul. De Britse cijfers zeggen niets over de Nederlandse situatie: hier verzamelt Bijwerkingencentrum Lareb de meldingen, en die kunnen door iedereen zelf worden ingediend via lareb.nl. Lareb ontving eerder al meer dan duizend meldingen over liraglutide en semaglutide samen, waarvan ruim honderd over ernstige bijwerkingen. Wie klachten ervaart, kan die dus zelf melden — dat is precies het mechanisme waarmee dit soort signalen ontstaat. Wat de Britse data níét kunnen laten zien, is een punt dat The BMJ eerder al aanstipte: de meldingen maken geen onderscheid tussen middelen die via de reguliere zorg zijn verstrekt en middelen uit private of online kanalen. Juist dat onderscheid is in Nederland relevant, gezien de recente casussen met vervalste semaglutide.

Aan de Nederlandse beschikbaarheid en vergoeding verandert deze publicatie niets. Wegovy wordt in principe niet uit de basisverzekering vergoed; alleen via een strikte uitzonderingsroute — BMI ≥35 mét een gewichtsgerelateerde aandoening én een afgeronde tweejarige gecombineerde leefstijlinterventie zonder voldoende resultaat — is vergoeding met machtiging mogelijk. Ozempic en Mounjaro worden wél vergoed bij diabetes type 2, niet voor afvallen. Dat betekent dat het overgrote deel van de Nederlandse gebruikers voor gewichtsverlies zelf betaalt, en dus ook zelf de afweging maakt. Deze cijfers zijn daarbij bruikbaar als context over hoe pijnlijk normaal maag-darmklachten zijn en hoe zeldzaam de ernstige voorvallen — niet als grond om zelf een behandeling te starten of te stoppen. Die afweging hoort thuis bij de huisarts of behandelend specialist.