Verdieping: vervalste semaglutide bleek insuline te bevatten — twee patiënten op de IC

Dit artikel is een verdieping, geen nieuwsbericht: de casus werd in juni 2026 gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde en op 30 juni 2026 door de betrokken ziekenhuizen naar buiten gebracht. In augustus 2026 kreeg het verhaal opnieuw aandacht in de vakmedia. Omdat het de meest concrete Nederlandse casus tot nu toe is over de risico's van illegaal gekochte GLP-1-medicatie, zetten we de feiten hier op een rij.

Het gaat om twee patiënten die zich meldden bij het Deventer Ziekenhuis en het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht. Beiden hadden zonder recept injecties gebruikt die online waren aangeschaft als semaglutide, de werkzame stof in onder meer Ozempic en Wegovy. Beiden hadden geen diabetes en geen obesitas. Kort na gebruik ontstond een ernstig verlaagde bloedsuiker en raakten zij verminderd bij bewustzijn. In de casusbeschrijving in het NTvG worden beide patiënten comateus binnengebracht, met naast de hypoglykemie ook hypokaliëmie en onderkoeling; het bericht van het Deventer Ziekenhuis spreekt van één patiënt die in coma raakte. Laboratoriumonderzoek liet zien dat de injecties geen semaglutide bevatten, maar synthetische insuline.

Dat verschil verklaart de ernst. Semaglutide stimuleert de insulineafgifte glucose-afhankelijk en veroorzaakt bij mensen zonder diabetes zelden een ernstige hypoglykemie. Toegediende insuline doet dat wel, en het effect houdt aan zolang het middel in het lichaam actief is. Volgens de casusbeschrijving was bij de patiënten tot twee dagen continue glucose-infusie nodig om de bloedsuiker op peil te houden. Beiden herstelden. De artsen en apothekers hebben het signaal gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, met als doel verdere verspreiding van de vervalste pennen te helpen voorkomen.

De betrokken specialisten benadrukken dat het risico niet in voorgeschreven afslankmedicatie zelf zit, maar in producten waarvan de inhoud onbekend is. "Afslankmedicatie kan veilig worden gebruikt, maar alleen wanneer deze is voorgeschreven door een arts en wordt verstrekt via een geregistreerde apotheek. Via internet weet je simpelweg niet wat je koopt. De verpakking kan er betrouwbaar uitzien, terwijl de inhoud levensgevaarlijk kan zijn", aldus internist-vasculair geneeskundige Manon Slob van het Deventer Ziekenhuis. Internist acute geneeskunde Suzanne Schol-Gelok van het Albert Schweitzer ziekenhuis wijst erop dat wie buiten de reguliere zorg om injecties heeft gebruikt, alert moet zijn op klachten die passen bij een te lage bloedsuiker: zweten, trillen, misselijkheid, verwardheid, sufheid of bewustzijnsverlies. Het advies van de ziekenhuizen bij die klachten is contact opnemen met de huisarts, en bij bewustzijnsverlies of een acute situatie 112 bellen.

De casus staat niet op zichzelf. De IGJ rapporteerde eerder dit jaar een toename van onderschepte namaak-GLP-1 en constateerde bij laboratoriumonderzoek dat een deel van de monsters helemaal geen semaglutide bevatte. Wat deze casus toevoegt, is dat een vervalsing niet alleen "niets" of "te weinig" kan bevatten, maar ook een heel andere, direct gevaarlijke werkzame stof. Daarnaast liet de rechtbank Den Haag begin augustus zien dat ook binnen Nederland niet-geregistreerde semaglutide-varianten worden aangeboden: een bereidingsapotheek moest de verkoop van een zelf bereide neusspray staken. In Nederland zijn alleen Ozempic, Wegovy en Rybelsus als semaglutide-producten geregistreerd; alles wat daarbuiten als "semaglutide" wordt aangeboden, heeft geen beoordeling door het CBG of de EMA doorlopen.

De financiële druk die mensen naar dat illegale aanbod duwt, is reëel en het is eerlijk om die te benoemen. Voor afvallen is GLP-1-medicatie in Nederland vrijwel altijd zelfbetalend: Wegovy wordt in principe niet uit de basisverzekering vergoed en alleen via een strikte uitzonderingsroute — BMI ≥35 mét een gewichtsgerelateerde aandoening én een afgeronde tweejarige gecombineerde leefstijlinterventie zonder voldoende resultaat — met machtiging. Ozempic en Mounjaro worden wél vergoed bij diabetes type 2 conform de NHG-richtlijn, met het eigen risico van €385, maar niet voor gewichtsverlies. In de Nederlandse apotheek kost een pen voor vier weken indicatief €129-€159 (Ozempic op recept), €280-€340 (Wegovy) of €329-€399 (Mounjaro, afhankelijk van de dosering). Op jaarbasis komt dat zelfbetalend neer op enkele duizenden euro's. Een aanbod dat daar ver onder ligt, is precies het patroon waar deze twee patiënten in terechtkwamen. Wie de kosten niet kan dragen, bespreekt dat met de huisarts of behandelaar — er is geen versie van dit verhaal waarin een goedkopere online pen een veilig alternatief blijkt.