EloraTZP haalt in fase 2b 23,3 procent gewichtsverlies bij diabetes type 2, tegenover 14,8 procent met tirzepatide alleen

Eli Lilly heeft op 30 september 2026 op het 62e jaarcongres van de European Association for the Study of Diabetes (EASD) in Milaan de eerste fase 2b-resultaten gepresenteerd van eloraTZP, een combinatie van het amyline-analoog eloralintide met tirzepatide — de werkzame stof van Mounjaro. Het ging om een 48 weken durende, dubbelblinde en placebogecontroleerde studie onder 367 volwassenen met obesitas of overgewicht én diabetes type 2, verdeeld over tien behandelgroepen in de Verenigde Staten en Argentinië (registratienummer NCT06603571). Deze presentatie was op 15 september al aangekondigd in het EASD-programma van het bedrijf; de cijfers zelf waren tot nu toe niet openbaar.

In de hoogste combinatiegroep — 9 mg eloralintide plus 15 mg tirzepatide — daalde het gewicht na 48 weken met gemiddeld 23,3 procent, oftewel ongeveer 24,5 kilo bij een gemiddeld startgewicht van 105,4 kilo. Tirzepatide 15 mg alleen kwam in dezelfde studie uit op 14,8 procent (15,6 kilo), eloralintide alleen op maximaal 12,3 procent (13,0 kilo) en placebo op 3,0 procent. De tussenliggende combinaties lagen op 13,2 procent (3 mg plus 5 mg), 19,4 procent (6 mg plus 5 mg) en 19,9 procent (6 mg plus 10 mg). Het HbA1c daalde vanaf een gemiddelde beginwaarde van 8,1 procent met maximaal 2,9 procentpunt in de hoogste combinatiegroep, tegenover 2,4 procentpunt met tirzepatide 15 mg en 0,3 procentpunt met placebo. De gerapporteerde cijfers betreffen de zogeheten efficacy estimand: de uitkomst zoals die zou zijn geweest als alle gerandomiseerde deelnemers de 48 weken hadden volgemaakt, met eventuele dosisonderbrekingen of -aanpassingen.

Het mechanisme is de reden dat deze combinatie aandacht krijgt. Eloralintide is een selectieve amyline-receptoragonist en grijpt dus op een andere route aan dan GLP-1 en GIP; amyline werkt vooral op verzadiging en op de snelheid waarmee de maag leegt. In een eerdere fase 1-studie leverde 3 mg eloralintide bovenop 5 mg tirzepatide 17 procent gewichtsverlies in 16 weken op, tegenover 10 procent met tirzepatide 5 mg alleen. Dat een middel bij diabetes type 2 minder gewichtsverlies geeft dan bij mensen zonder diabetes is een bekend patroon, en ook hier bleef tirzepatide-monotherapie onder de percentages die bij obesitas zonder diabetes zijn gemeten. Novo volgt met CagriSema een vergelijkbare strategie, waarin semaglutide wordt gecombineerd met het amyline-analoog cagrilintide.

Tegenover de effectiviteitscijfers staat de verdraagbaarheid. De meest gemelde bijwerkingen waren maag- en darmklachten, volgens Lilly meestal licht tot matig en vooral tijdens het opbouwen van de dosering. Het aandeel deelnemers dat de behandeling staakte door bijwerkingen liep in de combinatiegroepen op van 10,8 tot 27,0 procent, tegen 2,9 procent bij tirzepatide 15 mg; in de placebogroep was dat 16,7 procent. Het bedrijf meldt dat het de fase 3-studies met een geoptimaliseerd opbouwschema gaat uitvoeren, wat erop wijst dat de huidige opbouw als te snel wordt beschouwd. Verdere beperkingen: het gaat om een fase 2b-studie met 367 deelnemers in twee landen, de resultaten zijn als congrespresentatie en persbericht naar buiten gebracht en nog niet in een peer-reviewed tijdschrift gepubliceerd, en er zijn geen directe vergelijkingen met andere combinatiemiddelen gedaan.

Lilly zegt voor het einde van 2026 fase 3-studies te starten met een gecombineerde formulering van eloraTZP. Dat betekent dat registratie nog ver weg is: fase 3-programma's bij obesitas en diabetes type 2 duren doorgaans twee tot drie jaar, waarna beoordeling door het EMA volgt. Er is op dit moment geen Europese registratieaanvraag voor eloralintide of eloraTZP, en het middel is dus nergens goedgekeurd. Beschikbaarheid in Nederland is op zijn vroegst eind dit decennium realistisch, en alleen als de fase 3-resultaten de fase 2b-cijfers bevestigen.

Voor Nederlandse patiënten verandert er met deze presentatie niets aan beschikbaarheid, prijs of vergoeding. EloraTZP is experimenteel en uitsluitend binnen studies van Lilly te krijgen; via internet aangeboden varianten zijn per definitie niet het geregistreerde middel. Van de in deze studie gebruikte stoffen is alleen tirzepatide in Nederland verkrijgbaar, als Mounjaro: dat wordt vergoed bij diabetes type 2, niet voor afvallen. Ozempic wordt eveneens vergoed bij diabetes type 2 en niet voor gewichtsverlies. Wegovy wordt in principe niet vergoed uit de basisverzekering; alleen via een strikte uitzonderingsroute — een BMI van 35 of hoger mét een gewichtsgerelateerde aandoening én een afgeronde tweejarige gecombineerde leefstijlinterventie zonder voldoende resultaat — is vergoeding met machtiging mogelijk, waarbij het eigen risico van 385 euro geldt. Dit artikel bevat geen behandeladvies; vragen over starten, wisselen of stoppen horen bij de behandelend arts of apotheker. Bijwerkingen zijn in Nederland te melden bij Lareb.